A. Hoekje Wout Knol
A.1. Uit de nalatenschap van Wout Knol mocht ik nogal wat schaakmateriaal en –boeken halen of het werd me in de armen gedrukt. Onze oudste drie kleinkinderen, Joppe, Vigo en Jurre delen er al in en zijn er blij mee.
Nu maar wachten of ze club- en bondslid worden. En ik mocht van allerlei meer meenemen. ‘Smal en breed’ over een 150-jarig jubileum in Franeker las ik en gaf ik door. Een interview met de criminoloog Willem Hendrik Nagel – smullen. Enzovoort – wat een brede vorming. Alles over wiskunde liet ik staan voor CSG VvGogh of …
A.2. Partij Wout Knol
De vorige keer de winst tegen Misdom, nu de remise tegen Lukas Kosse (30-6-1967 – 25-11-2019). Lukas was in de club en daarbuiten een gezien figuur. Ook hij was een vaste gast bij Schaken Overdag in De Schulp HET HUIS VAN DE BUURT. En waar hoorden we Lukas al niet over.
Bijv. hoe erg het zou worden onder Trump.
Knol,W. – Kosse,Lucas, ScA IC, 23.11.2001
[D37: Damegambiet Geweigerd: 5 Lf4]
We komen er telkens in als mijn goede Fritz een diagram produceert.
19.De2xa6 d5-d4
[ …Ta8 is de sterke dreiging.] 20.exd4 Lxd4
21.Pxd4 Dxd4
…
26.Dg4-f3 Tde8
[dreigt …Te1+] 27.g3 De6
28.Kg2 Tf5
29.Dc6 [0.15/23] [29.Db7 1.02/24] 1. +/- (0.99): 29.Db7 Kh7 30.Td2 h4 31.g4
2. +/- (0.90): 29.Dd1 g6 30.h4 b5 31.Td2
3. +/- (0.79): 29.Dd3 Td5 30.Dc4 b5 31.Df4
Wit is beter
29…Dxc6+ 30.Txc6
…
(extra diagram na
40…g7-g6
41.f5 [0.07/21] [ Wit zou moeten proberen 41.Tf2 0.74/22 Tb1 42.Kf3] 41…Kg5=
42.Tff4 Tg2
43.fxg6 Kxg6 [0.72/22] [43…fxg6= 0.00/26 44.Tad4 Txd4 45.Txd4 Txa2] 44.Tfd4 [0.04/29] [ Wit zou moeten spelen 44.Tf2 0.72/22 Tg3+ 45.Tf3] 44…Txd4 [De stelling is gebalanceerd.] 45.Txd4 Txa2
46.Td6+ Kg5
47.Txb6 Kxg4 [47…Tb2 0.00/26] 48.Tf6 Ta3
49.Txf7 [ Hopen voor (?) Tb7.] 49…Txb3+ [ Blunder waarde: Wit=0.14 (very precise) /Zwart=0.11 (very precise) ] (kom er eens om)
½–½
B. “Mijn” team
B.1. Assen 2 in NOSBO-4tallen.
Werff,Cor v.d. (1657) – Jongejan,P.J. (Piet) (1697)
11.04.2025
1.e4 c5
2.Pf3 d6
3.Lb5+ [3.d4]
…
11.Tb1 0–0 (Wit heeft het initiatief niet gehouden; Zwart heeft de opening voltooid, maar zal niet profiteren [13…Pd4 voelt sterker. -0.51/21 14.Pxd4 cxd4] en dat had nú gekund.)
…
19.dxe4 b6 [0.17/22] [19…Kh8 -0.45/19] (even retrogade, lezer!)
20.c5+= d5 [0.81/23] [20…Tf7! is meer geschikt. 0.45/23] 21.cxb6 Db7 [ 1.80/21] [21…Dc4 1.18/22 22.Db4 Tf7] (de rollen zijn omgedraaid, maar het blijft interessant)
22.exd5 [0.41/24] [22.a4! 1.80/21] (wegens de penning op het bord)
22…Pxd5 [1.38/23] [ Zwart zou moeten spelen 22…Dxd5 0.41/24 23.Pc1 Tf7] 23.Pg3 [0.34/22] [23.a4 1.38/23] (wegens de penning op het bord)
23…Kh8 [ 1.64/23] [23…Df7! 0.34/22] (ja, dat middenspel!)
24.Pe4 [0.76/22] [24.a4!+– en Wit blijft duidelijk aan de top. 1.64/23] 24…Tc6? [4.70/22] [24…Pxb6? 25.Pd6 Dd7 26.Pxc8 (26.Dxb6 Tc6) 26…Pxc8 27.Tbc1+–; 24…Tb8 is moeilijk. 0.76/22] 25.Dxd5 Dxb6
26.La5 Db7 [7.23/23] 39.Td7+ Kf6 (Vrijdag heb ik de partij van Cor gefotografeerd. Tegen de 40ste zet was de notatie niet helder. Reconstrueren ging niet.
Als Assen 2 kampioen wordt, dan is dat op een heel nipte manier. Gelijk spel tegen Leek lijkt genoeg.
Ik zou daar maar niet op gokken.
De foto’s vind ik niet meer. Ik meen dat het 66 zetten duurde. Gokte Jongejan op een blunder van Cor? Ik heb het gepriegel genoemd …)
1–0
Bosgra,Jacob (1511) – Akkerman,Jan (1617)
NOSBO beker 1700 24–25, 04.04.2025 tegen Lewenborg.
[C77: Ruy Lopez: 3…a6 4 La4 Pf6, Ongebruikelijke Varianten]
Vooraf had ik een spannende match verwacht tussen gelijkwaardige teams.
In de UMCG-drukte van Afd. B1, kamer 32 lukte het me om een winstpartij in te voeren. Maar één van de vier, want het werd 4-0 …
Laten we er hier maar inkomen:
17…c7-c5
8.Ld4xf6 (een ruil die een beetje doet huilen) [1) 18.dxc6 Lxc6 19.Te1 Pd7 20.Df3 0.15/20]
18…Dxf6
19.b3 Dd8 (voorzichtig) [1) 19…g6 20.Tb1 Dc3 21.Pf3 Da5 -0.31/23] 20.Df3 [1) 20.Ld3 g6 21.Tc1 Lg7 22.Pf3 Da5 -0.24/25] 20…Le7 [1) 20…Da5 21.Dd3 g6 22.a4 Lg7 -0.28/21] (en zo kabbelt het rustig verder; zou je zeggen …)
21.Dc3 [1) 21.a4 Dc7 22.Dd3 Lf6 -0.13/24] 21…Lf6 [Houdt Wit bezig.] 22.e5? (dit kan echt niet, maar het was al niet zo gemakkelijk) [1) 22.Dg3 Le5 23.Dd3 Lxa1 24.Txa1 -1.52/23]
22…Lxe5
23.Dd3 Lxa1
24.Dh7+ Kf8 (geen probleem!)
25.Txa1 Df6
26.Tb1 [26.Td1 26…Lxd5 27.Le4 Lxe4 -3.93/21] (niets helpt meer)
37.f4 Ta1 [Nauwkeurigheid: Wit = 45% (8/7/27), Zwart = 89% (20/7/30).] (Weer wat nieuws met Fritz 17 onder Windows 11 – wie legt het me uit?)
0–1
Twee keer ‘mazzel tof’ in de avond; daarna blij naar huis door de nacht – mij niet gezien.
Boer J. (Jan) (1708) – Tabak W. (Wesley) (1691)
Het Kasteel 3 – Assen 2 NOSBO4tB (4), 07.02.2025
11…Pd5xe7 [Wit is beter.]
12.Ld3xh7+? [-1.82/22] (Je ziet wat. Een Koningsaanval? Daarvoor moet Zwart een zwakke verdediging hebben. Die heeft hij zojuist met e7-P versterkt. En daarvoor moet jij, Wit, stukken kunnen aanvoeren. Dit noemt Van Wijgerden vanaf Stap 1+ ‘bordvisie’; geleerder schreef Euwe ‘Oordeel en plan.) Alles komt op het spel te staan voordat het spel goed op de wagen is. En wederom moeten we zeggen, dat de punten alleen maar met geluk naar Assen gaan. Ik maakte het mee in Hoogezand, maar daar moest ik in twee uur 8 x naar de WC.)
…
31.Tc1–f1 Lc8–b7
32.Tf1–d1 Lb7xe4? [0.00/5] [32…Kg8–f8–+ -16.49/25 33.Td1–e1 De5xb2;
1) 32…Kg8–f8 33.Td1–e1 De5xb2 -17.17/21;
2) 32…De5–f4 33.Dg6–h5 Lb7xe4 -14.51/20;
3) 32…Lb7–c6 33.a2–a3 Pf7–d6 -12.76/20] 33.Td1–d8+!=
Pf7xd8
34.Dg6–e8+ [ Blunder waarde: Wit=0.75/Zwart=0.32] (zo aardig in zo’n nieuwe Fritz 17, nodig onder een nieuwe Windows …)
½–½
Hij appte mij om 22.24 (na een biertje??) “Ik heb remise.” En om 22.41 “nog twee remises en een winst voor ons”
Aan de borden 2 en 3 werd ook geremiseerd; dus voor de 2 MP-en moest er nog wat gebeuren. En dat deed het …
Dokter,L. (Lars) (1428) – Visscher,T.F. (Trijnko) (1531)
Het Kasteel 3 – Assen 2 NOSBO4tB (4), 07.02.2025
We komen er in na wat onregelmatigheden en dat gaat maar door …
12.Lf4-d2+– [ met als doel b2–b4.]
12…b4? [4.21/23] [12…g5 2.03/21 13.Pe4 Ld7] 13.Pb5? [1.34/22] 13…0–0 [2.63/23] [13…cxb5 1.34/22 14.Dc6+ Ld7 15.Dxa6 0–0] 14.Pd6 f6? [4.61/22] [14…bxa3 1.71/22 15.Lxa6 (15.Txa3 Pb4+–; 15.bxa3 Pf4) 15…Lxd2+ 16.Dxd2 (16.Kxd2 Lxa6 17.Txa3 Lb5) 16…Lxa6] 15.Lh7+ Kh8
16.Dg6? [0.19/22] [ Maar niet 16.Dxc6 Tb8+–; 16.0–0+– 2.93/20 fxe5 17.dxe5] 16…De7? [5.19/22] 17.g4? [1.86/22] [17.Dxh5 5.19/22 Kxh7 18.Pxc8 Taxc8 19.exf6 Dxf6 20.Dxa5] 17…Pf4? [3.72/22] [17…bxa3 1.86/22 18.Lxa5 axb2] …
22.Dg6xf7 (Dame slaat Dame …)
22…Kxh7 (niet eens het beste van de kwaden)
…
39.Kf2-e3 gxf5
40.Kd4?? [-13.89/26] [40.Kf4+– 10.15/28 Kg6 41.h4] (En toen kwam het toch nog goed!)
40…Td7+
…
48.Kf4 Kg2 [ Blunder waarde: Wit=1.22/Zwart=1.64] 0–1
B.2. Om het winterkampioenschap in 4-tallen B
7 maart 02 (Ik mocht van Martin bij uitzondering een foto nemen; Daarop staat op bord 1 al een zwarte Koning eenzaam midden op het bord. Dus binnen 5 kwartier …)
Duisterwinkel,J.A. (Jan) (1675) – Boer,Jan (1651)
NOSBO 4tB (5), 07.03.2025 [B33: Siciliaans: Pelikan en Sveshnikov Varianten (lijkt op?)]
We komen er in:
9…gxf6
10.exf6
10…Da5-e5+ (K.z. 2; dubbele aanval = Stap 2) [-0.56/22] [10…Tb8! -1.57/24 11.Dc1 La3! 12.bxa3 Dxc3+ 13.Kd1 Dxf6 (meer positioneel?)] 11.Le2 Dxf6
12.0–0 d5
13.Kh1 (K.z. 8 – alsof des Koningsveiligheid in het geding is) [-0.62/19] [13.Pa4 -0.18/17] 13…Ld6 (K.z.? of geniaal) [ 0.41/22] [13…Tb8-0.62/19] 14.Ld3 [-0.83/18] [14.Pe4! houdt voordeel. 0.41/22 14…Df4 (14…De5 15.Pxd6+) 15.Pxd6+ Dxd6 16.Ld3] 14…h5
15.Tb1 (K.z. 3) h4 [( …Df4). Zwart valt aan met druk.] 16.h3? [-#11/21] [16.f4 -0.81/22] 16…Df4
17.g3 hxg3 [Zwart zet mat.] 18.Kg2 e5 Wat een overzicht!
19.h4 Txh4
20.Th1 Dxf2# [ Blunder waarde: Wit=0.77/Zwart=0.30] 0–1
En:
Posthuma,Hiltjo (1651) – Van Spijker,Jan (1701)
NOSBO 4tB (5), 07.03.2025 [C45: Schotse Partij]
11.e5 (tot hier heel regulier – wie gaat zo door?)
11…Pd5 [0.73/23] [11…dxe5= 0.24/24 12.Dxe5 Db8 13.Dxb8 Tfxb8] 12.Pxd5 Lxd5 [1.40/26] [12…cxd5 0.73/24 13.c3 Tc8] 13.c4 dxe5 [2.09/27] [13…Le6 is een betere verdediging. 1.52/24] 14.Dxe5 Lf6
15.Dg3 [ Wit wil dodelijk zijn.] 15…Lh4 [3.50/27] [15…Le6 2.19/22] (Een tegendreiging van niets; Zwart lijkt de kluts helemaal kwijt te raken…)
16.Df4! h6
17.cxd5 (en kat bijna in het bakkie)
…
27.Lf5 [ Blunder waarde: Wit=0.23 (precise) /Zwart=0.31] 1–0
Dit is de tweede dienst van Hiltjo aan Assen 2. Jan Boer en ik zaten nog maar net aan ons eerste bier en hij meldde het al.
Toen kreeg Cor nog remise aangeboden en dus winterkampioen.
De teamleider, Jan Akkerman – hem zij lof, incasseerde helaas een ‘0’.
Boer,Jan (1720) – Essen,Tobias van (1826) [D39]
Nosbo 4–tallen 2e fase A (2), 17.05.2025 Leek 2 – Assen 2
Dit is de finale; “we” moesten winnen om kampioen te worden.
Tobias heeft zijn basisopleiding bij Nota Bene genoten.
6.Dd1-a4+ Pb8-c6
7.Pe5 (nieuwtje, maar slecht)
[1) 7.e4 Ld7 8.Dc2 h6 9.Le3 b5 -0.10/24;
2) 7.Lxf6 gxf6 8.a3 Lxc3+ 9.bxc3 Dd5 -0.18/24;
3) 7.a3 Lxc3+ 8.bxc3 Dd5 9.Lxf6 gxf6 -0.18/24] (en Wit heeft alle initiatief uit handen gegeven)
7…Lxc3+? [7…Dxd4 8.Ld2 Dxe5 -5.52] 8.bxc3 Ld7 [ Zwart zou moeten proberen 8…Dd5!= 9.Dxc4 Pxe5 10.Dxd5 exd5 11.dxe5 Pd7] 9.Dxc4 [Wit is iets beter.]
1) 14…Tf8 15.f3 f6 16.Lxd6 Dxd6 17.e4 0–0–0 0.18/23;
2) 14…Tg8 15.Dh7 Kd7 16.Lxd6 Kxd6 17.Dxf7 0.32/23;
3) 14…0–0 15.h4 g4 16.f3 h5 17.e4 f6 0.47/22] …
27…De6-b6 28.Lf1-h3 (een slotstelling, waarin de materiaalverhouding zoek is)
[ Blunder waarde: Wit=0.90/Zwart=1.26] 1–0
Het werd nipt verlies …
B.3. En ikzelf dan (met urinestoma sinds 2 mei 2025)
Trip,A. – Spriensma,T. [A57] Pittelose parkschaak, 21.06.2025
Arend Trip (01-06-1942) ken ik van ATV De Hertenkamp. Ik leerde hem wat tenniskneepjes en had vervolgens grote moeite om hem bij te benen. Hij biljart ook wat. We schaakten ook op woensdag- (Nota Bene) en op zaterdagmiddag (KNSB-competitie) in het Markehuus. Nu de langste (en voorlopig warmste) dag op plm. 250 meter van Mainstraat 56, één bruggetje over. (Dat heet; ‘de kat op het spek binden!” We hadden weinig bekijks. De foto is genomen door een man en zijn echtgenote (NN) maakte de foto compleet.
In de partij waren 10 van 14 Wits zetten met pionnen – mag dat van Van Wijgerden wel? Van verbazing speel ik zonder rokade …
17…Pd7–c5 (‘f5’ moest ‘c5’ zijn; ik ben vet trots, dat ik de partij op de 3e poging gereconstreerd heb) [17…c4xb3
18.Dd1xb3 Lf8–e7
19.Lc1–f4 -1.84/21; (Arend heeft nodeloos een pion verspeeld) 18.Ta1–b1 Lf8–e7] 18.Pe2–d4 Dc6–c7
19.f3–f4 [19.b3xc4 Lf8–e7 20.h4–h5] 19…Pc5–d3 [19…e6–e5–+ 20.Pd4–f5 c4xb3] 20.f4–f5? [20.Lc1–e3] 20…Pd3xc1 [20…d6–d5–+ is meer dodelijk. En nu zou …Dc7–g3+ winnen. 21.Pd4–e2 Pd3xc1 22.Ta1xc1 Lf8xa3 23.e4xd5 La3xc1 24.Dd1xc1 c4xb3] 21.Ta1xc1 c4xb3?
22.Pd4xb3? [22.Pc3–b5!+– (11.09 dus winnend!) Dc7–b7 23.Pb5–c7+ Ke8–d8 24.Pd4–c6+ Kd8xc7 25.Pc6–a5+ Kc7–b8 26.Pa5xb7 Kb8xb7 27.f5xe6] 22…Pb6–c4 [22…Dc7–d7=] 23.Pc3–d5? [23.Pb3–d4 houdt voordeel (?). 23…Dc7–d7 24.f5xe6 f7xe6 25.Dd1–a4 Dd7xa4 26.Pc3xa4] …
36.Tf7–h7 Ke6xf6
37.Kg1–f1 Pc4–e3+
0–1 (allebei 40 min. van het hele uur gedacht) De tweede partij ging vlotter.
C. De ‘Clinic’ op een zaterdagmiddag van 13.00 tot 16.45 uur. Of heet dit ‘Workshop’?
C.1. Of “Van De Es naar het Markehuus”?
a. Als ik dit ooit nog ga aanbieden, dan in geen geval alleen. En het liefst onder de vlag van de club.
(Wie meldt zich?)
b. Voor minstens 10 deelnemers, die samen de kosten voor zaalhuur dragen. (Hoe te werven?)
c. Er zal en minimumleeftijd van 8 jaar gelden en ouders/opa’s & oma’s zijn gewenst en mee welkom.
d. Wanneer houden we pauzes? (Niet meer om vragen …) Van 14.00 tot 14.15 en van 15.20 tot 15.35 uur.
e. Van meet af aan beschikken zij over bord en stukken en doen daarmee na wat op een demobord wordt gepresenteerd.
f. De inhoud stof is de stof van Stap 1 (‘de meest basale regels voor de stukken en het spel’).
g. Wat voor de gevorderde/gevormde schaker vanzelfsprekend is ook wordt benoemd.
h. Er worden vergelijkingen gevonden met het dagelijkse, maatschappelijke, enz. leven – schaken is niet wereldvreemd; kunnen lezen en schrijven en rekenen tellen mee. Er concentreert zich veel in het spel.
i. Voor een vervolg kán samengewerkt worden met de Nota Bene-schaaktraining.
j. ‘Workshops‘ ‘Tactiek’ en ‘Strategie’ komen in zicht.
C.2. De Koning
Met hem zou ik willen beginnen. (Bouwmeester doet dat ook in Schaakboek 2!)e
Maar hiervoor nog Derk (Dick) Sloots, Gasselternijveen 16-11-1949 – Assen 17-04-2025, weduwnaar sinds 13-11-2015.
“Ons eerste contact in augustus 2010 ging per briefkaart. Wij verbleven voor de geboorte van ons zesde kleinkind op een camping bij Leerdam.
Van de voorzitter van de schaakclub hoorde ik, dat ene Dick Sloots graag wat vrijwilligs wou doen binnen de club. Wat mij betrof was hij erg welkom in de gelederen van de Nota Bene-schaaktraining en zou hij het maatje kunnen worden van Peter Ehmen voor Stap 2 – het zal zijn geweest in de bloeitijd in De Steiger (zomaar 29 leerlingen).
…
We hebben best mooie dingen beleefd bij Nota Bene. Ook minder fraaie, zoals onenigheden, maar wie er ook gingen, Dick bleef en leidde de competitie. Tot voor kort, vernam ik. Wat een stabiliteit!
…
En “zijn” school, Kloostertuin, hoeveel jaren heeft hij daar schaken met kinderen doorgezet! En hoe – met zijn eisen of verlangens richting directie … En de aanpak – hoe modern! En de resultaten: jaren achtereen kampioen van Assen- en van Drenthe? En van de NOSBO.
En ik herinner me opeens onze fietstocht over de Hondsrug naar het jubileumfestijn van Schaakclub Oostermoer.”
Op de rouwkaart ligt de koning op het bord …
“De Koning”
Wat gaat die langzaam – één veld verder. Hij lijkt oud …
Behalve als hij de eerste dreiging wil ontwijken; dan springt hij twee velden opzij en tilt de toren over zich heen.
Dat mag in zes gevallen niet. Het kan te laat zijn (“Koning-in-het-midden”) maar ook nodeloos vroeg. Mijn gedicht ‘De Koning en de rokade – Willem Alexander koning’ (Assen, 11-4-2013) heeft schaaksite.nl ooit gehaald en ons clubblad. Ik vond er iets theologisch in, maar Van Putten niet.
Als hij niet meer uit een aanval (“Schaak”) kan komen of geholpen worden, heet het ‘Mat’ = dood.
Maar hij wordt tegenwoordig niet meer geslagen (of omgelegd?); hij mag zelf wèl slaan.
In het eindspel wacht hem een schone taak: een pion naar de overkant loodsen.
(Bouwmeester ook: )
Het belangrijkste stuk …
Geducht is hij in het beroemde eindspel van Réti.
Van Troitski is er een studie waarin de witte koning bijkans mager wordt van het vele lopen.
Het Steinitzgambiet (in het Koningsgambiet) gaat zo: 1.4 e5 2.f4 exf4 3.Pc3 Dh4+ 4.Ke2! (De uitzondering op de regel)
https://schaaksite.nl/2014/07/31/een-mooie-winnende-wandelkoning/ Bouwmeester noemt het niet zo, maar laat de koningsmanoeuvre van wit zien in T. Petrosjan – W. Unzicker.
C.3. Recensies (van mijn oudste kleinkinderen)
0504 “Mooi geschreven! Leuk hoe het niet enkel een schaakanalyse is, maar dat je het ook persoonlijk maakt met bijv. herinneringen/ideeën!”
25-04 “Hey opa!! Ik heb nog niet de tijd genomen om naar alle ‘doorzetters’ te kijken. Ik heb de nieuwste, deel 8, bekeken. Vind dat je er een mooi verhaal van hebt gemaakt. Ik vind het wel lastig om soms de bewegingen van de stukken te koppelen aan de stukken op het bord. Daar ben ik nog niet aan gewend dus dat kost iets meer moeite. Het lijkt alsof je het erg naar je zin hebt gehad tijdens het schaken en schrijven!! Ik zal deze week nog de avond nemen om de andere 7 door te nemen; ik denk dat daar wel een les uit te leren valt.”