Voortzetten! (afl. 2)

Nog over Wout Knol (21 april 1931 – 24 nov. 2024)

Woonadressen/plaatsen achtereenvolgens Lankum (bij Franeker), Paterswoldseweg 83a (Groningen), en dan Assen: Winter 1960? Oosterpark 77, Zomer 1974? Dennenweg 1, 2024 Kloosterakker, Rondgang 7.

 

1. Leren schaken en schaken leren

“Jeugdschaak op Lankum, een buurtschap bij Franeker

In deze agrarische gemeenschap woonde een boer Van den Berg.

Deze had een landarbeider Zondervan. Beiden konden schaken en leerden hun zonen dit spel. … Het spel leerde ik van de heer Zondervan.”

[Ik denk dat de schaakrubriek in de krant ook de schaakontwikkeling diende. Waarom wordt dit gespeeld? En zou ik deze opzet ook kiezen? En verraadt enige aanleg voor schaken niet ook aanleg voor wiskunde – de vraag van de kip en het ei. Kun je appels en peren wiskundig vergelijken?]

Wijnia, S. – Knol, W. (18 jaar) Intern SC Franeker  (zonder klok) (4), 09.11.1949

1.d4 d5 2.c4 dxc4 3.Pf3 Pf6 4.e3 e6 5.Lxc4 c5 6.Pc3 a6 7.a4 Pc6 8.0–0 Dc7 9.h3 [0.11/20] [9.d5 zou overwogen moeten worden. 0.45/20 9…Pb4 10.e4]

9…Ld7Nieuw (in de notatie ‘R’ i.p.v. ‘L’; rond 2010 speelde men anders)

Stelling na 27.Pg5-e4

6k1/1p5p/3qp1p1/2p5/PpR1N3/1Pb1P1PP/2Qr1P1K/8 b – – 0 27

Annotatie van W. Knol: 27…Dxg3+ faalt op 28.Kxg3 Txc2 [29.]Txc5 en 2 pionnen staan  in.

Txc2

…

Stelling na 33.Pc8xb6 Tb3-a3

5k2/8/1N2p1pp/2p5/PpR5/r1b1P1PP/5PK1/8 w – – 0 34

34.Pd7+

Annotatie van W. Knol: Wit had beter 34.Txc5 kunnen spelen; dan was gevolgd 34…b3! 35.Tb5 Lf6!!! en niet b2 volgen 36 Pc4 Txa4 37 Pd2 b2 [-1.27?]

34…Ke7 35.Pxc5 b3! Annotatie van W. Knol: … best. Op Txc3 volgt natuurlijk b2 en b1D

…

39.Kg2-f3 Kd6-d5 [-1.19/23] [39…g5–+ en Zwart blijft duidelijk aan de top. En nu zou …Kd5 winnen. -2.44/21 40.Ke4 La5 41.Td4+ Ke7]

8/8/4p1pp/3k4/P1R2PP1/r1b1PK1P/8/8 w – – 0 40

40.Te4?? [-11.90/25] [40.Tc7 -1.19/23] Annotatie van W. Knol: 40^ste zet van wit grote blunder. Zwart heeft het eindspoel goed behandeld.

…

59.Kg1 [Blunder waarde: Wit=0.85/Zwart=0.49]

0–1

[NB: zonder klok; noteren heeft voorrang – vindt ook Hans Bouwmeester. En geen schaakontwikkeling zonder naspelen en analyse! Zonder computer …]

Knol, W. – Weg, M. bij de, op school, 04.12.1965 (die miste eventjes)

Stelling na 21.a2-a4 [-0.96/20] [21.Pe4=0.00/22]

21…c5? [0.90/22] [21…f5!  houdt de druk op de ketel. 22.axb5 axb5 23.d4 c5 -0.74/23;

21…b4 (annotatie Knol) 22.La7 e5 23.Tac1 c5 0.57/21]

22.axb5 axb5 [ Wit moet nu …f5 voorkomen.]

23.Pe4 [ Tfc1 is de sterke dreiging.]

…

37.Dxh4 [ Blunder waarde: Wit=0.32/Zwart=0.60]

1–0

De aanzet tot?:

Minstens van 1970 tot 1979 werd onder leiding van Wout Knol (39 tot 49 jaar) op CSA [Vincent van Gogh] op vrijdagmiddag door liefhebbers geschaakt. En jaarlijks traden zes leraren aan tegen zes leerlingen.

In 1970 winnen de leerlingen met 4-2; Alleen Knol wint van J. B. Wolters en J. v. d. Pol van E. Smedema. In 1971 is het resultaat hetzelfde. 4-2-’72 winnen de leraren (met Houtsma en Blom) met 3.5-2.5. Van de leerlingen wint ene Brongers – Henk? Frankrijk? Elo 2040. Allemaal te vinden in de notatieboekjes 19 (IXX) tot 31, soms met de hele partij van de meester.

Knol, W. – Nijmeijer, Henk CSA leraren – leerlingen, 04.02.1971

Stelling na 20.exf5

Pd5?

[20…Pxf5 0.49/20 21.Lxf5 gxf5]

21.e6 Lg7? [10.58/21] [21…f6 2.83/21 22.fxg6 h6]

22.exf7+ Kxf7 23.fxg6+ [Wit zet mat.]

23…Kg8 24.gxh7+ Kh8 25.Lxg7+ [ Blunder waarde: Wit=0.18 (very precise) /Zwart=0.79]

1–0

1-2-’74 leraren – leerlingen 3-3

[Waar zijn ze gebleven?]

Gerrit Prakken S.G. Discendo Discimus  2194 ?

Harry Appelo S.V. Paul Keres  1898 ?

29-4-’75 leraren – leerlingen (ook P. Timmerman, Venlose SV? Of  SC Oud Zuylen Utrecht?) 2.5-3.5 .

 Prakken, G. – Knol, W. CSA Leraren – leerlingen, 29.04.1975

Stelling na 27…Tb6xb3

2r2bk1/1p1n3p/p3p1p1/2p1p1B1/2P1N3/1r1P1P2/1P4PP/3R1RK1 w – – 0 28

28.Pf6+ [-1.33/20] [28.Tf2 -0.37/22]

28…Pxf6

29.Lxf6 Lg7

30.Lxg7 Kxg7 [Eindspel  KTT-KTT]

…

44.Ke2 Tc1 [ Blunder waarde: Wit=0.86/Zwart=0.17 (very precise) ]

0–1

15-4-’77 leraren – leerlingen 3-3 evenals in 1976 EvdBerg – S.Houtsma 0-1

7-4-’78 leraren – leerlingen 3-3 1 Knol – vd Graaf 1-0 Blom-Houtsma 0-1

03-’79 6 leerlingen Zutphen/Almelo/Leeuwarden/CSA.

Sybrand Houtsma 1.5 uit 3; Henry Prakken 0.5 uit 2; Jaap vd Graaf 1.5 uit; 3 Bart Krol 2.5 uit 3 [? Almere 1992 / Valthermond 1673 ?]; Willem vd Werff 1.5 uit 3; Rienk vd Weff  0 uit 1.

Tot de gelukkige dingen in het leven van pensionado Knol reken ik ook zijn participatie in Nota Bene. (En niet te vergeten Schaken Overdag!) Hij noemde ons daarin opleiders.

[MBO of HBO? Dan zie ik daarvóór graag ‘inleiders’ en daarachter ‘begeleiders’. Volgt de schaaktitulatuur niet het gildesysteem van meesters en leerlingen? Eerder had ik het over docenten …]

Hij nam Stap 3/4 voor zijn rekening. Er is een lijst van 47 leerlingen in 15 seizoenen . (Van hen zijn er zeker vijf die alleen al bij “onze” club meedoen. En hoe!) Of iemand het woord ‘mobiliteit’ kende … “Abedin: Je kunt met een mobieltje bellen.”

En compleet evalueren kan te vroeg komen. “Misschien beginnen ze later wel weer.”

 Anekdotisch

 Hij zag Pieter Tromp, echt nog wel jeugdlid, spelen en vond dat die in het Eerste moest spelen. Ik: “Tjonge!”

Op 4 aug. 2004 was op het Koopmansplein de 3^e Stedenwedstrijd Assen-Bad Bentheim. Knol gaf bij het demobord live-commentaar. Dat kon Ivo Maris volgen. En die was niet mee naar huis te krijgen.

 

 

Elmar Hommes kreeg hogere opleiding van meneer Knol. Elke maandagmiddag na school. Kreeg o.m. het advies ‘De Leeuw, hét zwarte wapen’

Meneer Knol – toen nog –  aanschouwde mijn spel in een externe partij en schudde zijn hoofd …

Dezelfde complimenteerde mij met een “goed gespeeld” na 1.d4 d5 2.c4 Pc6 3.e3 (een òf dé Tsjigorinverdediging).

Anekdotisch is ook -1, het hoofdstuk in Frank Westerman, Ararat, over zijn tijd op de ‘Christelijke Scholengemeenschap voor Assen en omstreken, p. 85-103. “Alle brieven die mijn vroegere wiskundeleraar me stuurde, hadden iets vaderlijks. … Zijn opening was die van een  schaker.”

(Sjoerd Homminga maakte me attent op het boek.)  Voor de rest niets over zijn sport. P. 99: “Maar wij, de zeven leerlingen in het klasje van Wiskunde II, werden door Wiskunde Knol ingewijd in de wereld van de ‘imaginaire getallen’, die stond of viel met de afspraak dat de wortel uit -1 gelijkstond aan i.”

1. Enige emotie

(In Ned.Lloyd-“boekje”:)

21^e Juli 1950 WK – W. de Boer 30.Dh7 1-0 (pracht partij) [een Frisisme, toch?]

WK – Mhr Kuiper 0-1 (24.Lg5 Had wit dan gewonnen)

7^e-10-’49 “Goede partij. 10+ en een griffel.”

2-11-’49 “Blunderpartijtje”

1 Febr. 1950 Schitterend slot en onverwacht van beide kanten getuige zet 22 waar Tfd1 doorgestreept is – zeer goede partij. De medaille was binnen (niet gedroomd).

26-12-’55 FSB 4 kamp. W. Knol – A. Tilstra gearbitreerd tot 0-1 gewonnen partij door vermoeidheid verloren

21-9-’74 Unitas 1 – Max Euwe Morphy I Ten Have –Knol 1-0 “Ik dacht dat het niets voorstelde.”

30-1-’76 Ljubojevic – Sjoerd Zondervan (Roermond) sim. 1-0 “jammer, er waren slechts 3 over; het ging te snel en de communicatie via  “nurse” verliep stroef” 39.Te5 had gewonnen

18-7-’80 Baden-Baden “je propose melle en ik heb het maar aangenomen na twee nullen”

4-8-’82 Narbonne (met enkele ratings) 9-8 “nooit weer Ben-Oni”

Boekje 36: nemen niet meer genoteerd als ‘:’, maar als ‘x’.

10-8-’91 5^e Steinweg Antwerpen  r. 6 Moederkensdag tegen 2144 rem “I want you to help me save  you” grammaticale analyse r. 9 belangrijk voor de theorie

 Overig

Wanneer hij is gepromoveerd.? Op een boekje staat opeens ‘Boekje 26 ‘Knol Dr. W.’ 1974/75?

En het tweede: Is hij met vervroegd pensioen gegaan en wanneer? (Het is zó voorstelbaar!)

11-11-’91 Bad Wörishofen 1^e Senioren-WK-schaak (Wolter) +6 =3 -2

Interne Schaakclub Assen 2000/01 +12 =7 -1.

Interne Schaakclub Assen 2004/05 +7 =3 (plus nog steeds Unitas)

Daarna is er niet meer gearchiveerd. Maar genoeg had hij, “onze Kortsjnoj”, er nooit van, geduldig goede zetten zoeken.

Voortzetten (afl. 1) was het resultaat van mijn verbazing. Nu ben ik verwonderd, want uit zijn mond kwam geen grootspraak.

Voort te zetten in 2026, toch!?